الف:آثار اخلاقی و اجتماعی 

1_پیدا شدن کینه و از بین رفتن اعتماد و ایجاد اختلاف وفتنه در میان مردم و کنار زدن افراد مفید جامعه.

2_جرات بیشتر بر گناه.زیرا همین که انسان فهمید مردم از عیب و خلافکاری او آگاه شده اند و آبرویش رفته است،جرات او بر گناه بیشتر می شود و تصمیم بر ترک و توبه در او از بین می رود.

3_نشر عیب مردم،محیط و جامعه را آلوده و جرات دیگران را بر گناه نیز اضافه می کند.

4_حس انتقام را تحریک می کند.زیرا همین که غیبت شونده فهمید که دیگری آبرویش را برده،به فکر می افتدکه او نیز آبروی غیبت کننده را بریزد.

به عبارت دیگر غیبت کردن امروز ما،سبب جرات مردم بر غیبت کردن از ما می شود.《لا تغتب فتغتب》و کسی که برای برادرش چاه بکند،خودش در آن می افتد.

ب:آثار غیبت

1_غیبت کردن،سبب از بین رفتن حسنات و خوبی هاست.

2_غیبت،مانع قبول شدن طاعات الهی است.

3_غیبت کردن انسان را از مدار ولایت الهی خارج ودر مدار دیگران قرار می دهد.

مشاهده در تفسیر سوره ی حجرات،محسن قرائتی،ص113و114

غیبت گاهی با زبان،گاهی با اشاره،گاهی با نوشتن،گاهی با عکس،شکل و مجسمه،گاهی با تقلید کردن از او و گاهی با سکوت کردن می باشد.

مثلا می گوید:حیف که دین جلو زبانم را گرفته است وبا این کلمه به همه می فهماند که فلانی عیب های زیادی دارد.

ویا با گفتن الحمدلله که ما گرفتارنشدیم،می فهماند که فلانی گرفتار شده است.

گاهی با عیب گرفتن از خود می فهماند که دیگری عیب دارد،مثلا می گوید:انسان ضعیف است!ما همه کم صبریم!یعنی او ضعیف و کم صبر است.

گاهی بعد از شنیدن غیبت می گوید:سبحان الله،الله اکبر و با این ذکر گوینده را برای ادامه دادن به غیبت تشویق می کند،و گاهی با زبان می گوید:غیبت نکنید،ولی قبلا دوست دارد بشنود که این نفاق است.

مشاهده در تفسیر سوره ی حجرات، محسن قرائتی ، ص 113

درغیبت کردن گناهان دیگری نیز نهفته است از جمله:

1_اشاعه فحشا،نشردادن بدی های مردم به قدری خطرناک است که نه تنها نشر،بلکه علاقه به نشر آن نیز عذابی دردناک دارد.

2_تحقیر و خوار کردن مومن.

3_سخن چینی.

4_جنگ و فتنه انگیزی.

5_ظلم و گناهان دیگر…

مشاهده در  کتاب تفسیر سوره حجرات، محسن قرائتی ، ص 112

درمواردی غیبت کردن جایز است،به بعضی از موارد آن اشاره می کنیم:

1_در مقام مشورت؛یعنی اگر شخصی درباره دیگری مشورت خواست،مامی توانیم عیب های کسی که مورد مشورت است را به مشورت کننده بگوییم.

2_برای رد حرف،عقیده باطل و اشخاصی که دارای چنین اعتقاداتی هستند،تا مبادا مردم دنباله رو آنها شوند.

3_برای گواهی دادن بر ضد خلافکار نزد قاضی.همان گونه که برای رد ادعاهای نابجا باید حقیقت را گفت.

4_برای رد گواهی شاهدی که مورد اطمینان نیست.

5_برای اظهارمظلومیت،بیان کردن ظلم ظالم مانعی ندارد.

6_کسی که بدون حیاوآشکاراگناه می کند،غیبت ندارد.

7_برای تقیه یا رد ادعاهای پوچ،غیبت مانعی ندارد.مثلا می گوید:من مجتهدم،دکترم،سیدهستم،ومی دانیم که او اهل این صفات نیست،جایز است به مردم آگاهی دهیم که او اهل این صفات نیست.

برای جبران غیبت هایی که در گذشته مرتکب آن شده ایم اگرغیبت شونده از دنیا رفته است،باید توبه کرده واز درگاه خداوند عذرخواهی کنیم که البته خداوند توبه پذیر است.

اما در صورتی که او زنده ودر قید حیات باشد،اگر به او بگوییم که ما غیبت تو را کرده ایم ناراحت می شود(به گفته بعضی از مراجع تقلید)،نباید به او گفت ،بلکه باید بین خود و خداوند توبه کنیم واگر امکان دسترسی به شنوندگان است،به نحوی باذکر خیر و تکریم از آنها تحقیر گذشته را جبران کنیم واگر غیبت شونده ناراحت نمی شود از خود او حلالیت بخواهیم.

شیخ طوسی در شرح تجرید بر اساس حدیثی از پیامبر (ص)می فرماید:اگر غیبت شونده غیبت را شنیده است،جبران آن به این است که نزداو برویم ورسما عذرخواهی کرده وحلالیت بخواهیم،اما اگر نشنیده است،بایدهرگاه یادی از غیبت شونده کردیم،برای او استغفار نماییم.(ان کفاره الغیبه ان تستغفرلمن اغتبته کلما ذکرته).

مشاهده در تفسیرسوره حجرات ،محسن قرائتی، ص 110